Lấy dân làm gốc

(Baoquangngai.vn)- Khi "lấy dân làm gốc" trở thành kim chỉ nam cho mọi hành động, những rào cản tưởng chừng khó vượt qua lại trở thành động lực cho những đổi thay từ cơ sở.

Dân vận từ những điều dân cần

Trời vừa hửng nắng, ông A Phước, ở thôn Mô Pả, xã Tu Mơ Rông, đã lên rẫy. Trước mắt ông là vườn cà phê với 2.000 cây hơn một năm tuổi. Đi dọc từng luống, ông cẩn thận tỉa lá vàng và kiểm tra đà sinh trưởng của từng cây.

Ngắm nhìn màu xanh trải rộng, ông lại nhớ những ngày khu đất còn độc canh cây mì. Mồ hôi đổ xuống không ít, nhưng củ mì thu về vừa nhỏ vừa xốp, bán chẳng được bao tiền. Bao đêm, ông trăn trở tìm hướng đi mới, nhưng loanh quanh suy tính cũng chỉ có mì, bời lời.

Đang trong lúc bế tắc, tháng 8/2025, ông A Phước được địa phương tặng 2.000 cây cà phê giống. Có được vốn lận lưng, ông xắn tay cải tạo đất, xuống giống và dồn sức chăm sóc.

"Chỉ một năm nữa thôi là vườn cà phê cho thu bói rồi. Mình chịu khó chăm sóc, làm đúng kỹ thuật thì cái nghèo phải lùi xa, kinh tế chắc chắn sẽ vững vàng hơn", ông A Phước nói, ánh mắt dõi theo những mầm xanh đang vươn mình.

Toàn bộ cây giống mà ông A Phước nhận được là trái ngọt bắt nguồn từ quyết định đột phá tại Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Tu Mơ Rông, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Thay cho những lẵng hoa chúc mừng, Đảng bộ xã kêu gọi cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp ủng hộ cây giống, phân bón và kinh phí, tạo nguồn lực giúp người dân phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập.

Chia sẻ về lý do hình thành ý tưởng này, đồng chí Võ Trung Mạnh - Bí thư Đảng ủy xã Tu Mơ Rông đúc kết bằng hai chữ: "Vì dân".

Giản dị vậy thôi, nhưng là sự thấu hiểu sâu sắc thực tế địa bàn, nơi có 1.400 hộ dân với 97% là đồng bào dân tộc thiểu số. Dù diện mạo nông thôn đã khởi sắc, bài toán thoát nghèo vẫn là trăn trở lớn của nhiều gia đình.

Nhìn vào thực tế, đồng chí Võ Trung Mạnh cho rằng, cái khó của bà con không phải là thiếu ý chí, mà là thiếu nguồn lực để khởi sự làm ăn. Bởi vậy, công tác dân vận phải bắt đầu từ thực tiễn, phải tạo ra cơ chế, điều kiện để người dân hiện thực hóa quyết tâm thoát nghèo.

Từ tư duy "lấy dân làm gốc", quyết định không nhận hoa để gom góp sinh kế cho bà con nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ. Địa phương đã tiếp nhận 105 nghìn cây giống cà phê, 30 nghìn cây thông, 2 tấn phân bón cùng 294 triệu đồng tiền mặt.

Từ nguồn kinh phí huy động được, địa phương mua hạt giống, xây dựng vườn ươm để vừa giảm chi phí, vừa chủ động nguồn giống cho người dân.

Cây giống cà phê được cấp cho các hộ dân, ưu tiên hộ nghèo, cận nghèo. Riêng 30 nghìn cây thông được địa phương trồng tại khu vực đồi cao, vừa tạo cảnh quan phục vụ du lịch, vừa góp phần hình thành vùng đệm bảo vệ vùng dược liệu quý

Không chỉ trao cây giống, địa phương còn cử cán bộ xuống rẫy hỗ trợ ngày công, hướng dẫn kỹ thuật cho bà con.

Khao khát trồng cà phê để cải thiện thu nhập, nhưng do mang thương tật, bệnh binh A Thắm ở thôn Tu Cấp đành bất lực nhìn đất đai bỏ trống. Biết được nguyện vọng này, xã Tu Mơ Rông không chỉ hỗ trợ 1.000 cây giống cà phê mà còn huy động 150 cán bộ, lực lượng vũ trang và đoàn viên, thanh niên giúp ông đào hố, xuống giống.

Nhìn những hàng cà phê thẳng tắp, ông A Thắm nghẹn ngào bày tỏ lòng biết ơn và hứa sẽ chăm sóc thật tốt để không phụ sự quan tâm, hỗ trợ của chính quyền và nhân dân địa phương.

Từ nguồn cây giống hỗ trợ cùng sự chủ động của người dân, đến nay, xã Tu Mơ Rông đã ươm, trồng mới khoảng 215ha cà phê, vượt kế hoạch năm 2026. Qua đó, nâng tổng diện tích cà phê toàn xã lên 768ha. Trong đó, 389ha đang cho thu hoạch, năng suất bình quân 1,35 tấn/ha, sản lượng ước đạt 525 tấn/năm.

Một đại hội không hoa rực rỡ, nhưng lại ngát hương trên những sườn đồi, nương rẫy Tu Mơ Rông. Lời nói đi đôi với việc làm, sự thấu hiểu từ nỗi trăn trở của người dân đã tạo nên làn sóng dân vận truyền cảm hứng. Từ những mầm xanh hôm nay, tương lai ấm no, bền vững đang hiện hữu trên vùng đất đại ngàn.

Bữa cơm trưa giữ chân trò nghèo

Nằm giữa ngút ngàn núi rừng, quãng đường từ nhà đến trường của nhiều học sinh Trường Tiểu học - THCS Chu Văn An, xã Đăk Tờ Kan, dài hơn 3km. Bốn năm trước, chuyện lớp học thưa thớt vào buổi chiều là trăn trở lớn nhất của Ban Giám hiệu.

Thầy Hoàng Văn Hải - Hiệu trưởng nhà trường nhớ lại, năm học 2021 - 2022, tỷ lệ học sinh chuyên cần chỉ ở mức 80%. Sau buổi học sáng, các em lội bộ mấy cây số về nhà ăn cơm. Những ngày mưa, đường trơn, đôi chân nhỏ rã rời sau quãng đường dài, bữa cơm trưa vô tình trở thành bức tường ngăn các em quay lại lớp vào buổi chiều.

Thấu hiểu cái khó của trò, thầy Hải nhen nhóm ý định nấu cơm trưa ngay tại trường. Ý tưởng là vậy, nhưng kinh phí lại là bài toán khó. Học sinh thuộc diện được hưởng chính sách thì có nguồn hỗ trợ, trong khi nhiều em khác không nằm trong diện này. Không đành lòng nhìn trò vì bữa cơm mà dở dang chữ nghĩa, thầy Hải bắt đầu hành trình gõ cửa lòng nhân ái.

Những lá thư ngỏ mang theo trăn trở của thầy Hải được gửi đi khắp nơi. Lần lượt xe đạp, quần áo, học bổng… tìm về với học sinh vùng khó. Nhưng điều cần nhất vẫn là kinh phí để thực hiện bữa ăn trưa.

Cái tâm của người thầy cuối cùng chạm đến những tấm lòng. Tháng 11/2022, thầy Hải kết nối thành công với Dự án "Nuôi em" (Nhóm tình nguyện Niềm Tin, thuộc Trung tâm Tình nguyện Quốc gia). Mức hỗ trợ 8.500 đồng/suất ra đời, tiếp sức cho toàn bộ học sinh không nằm trong diện chính sách.

"Số tiền 8.500 đồng tuy không lớn nhưng là món quà rất ý nghĩa với học trò. Nhà trường đã tính toán từng đồng để bữa ăn vừa tiết kiệm, vừa đủ chất dinh dưỡng", thầy Hải chia sẻ.

Những ngày đầu, gánh nặng dồn trọn lên vai thầy cô. Sáng đứng lớp gieo chữ, trưa lại xắn tay vào bếp. Cơm vừa chín, thầy cô thay nhau vượt đường dốc chở từng suất ăn ấm nóng đến với học trò ở các điểm trường lẻ.

Thế nhưng, nguồn kinh phí hỗ trợ khi ấy chỉ đủ lo vài món cơ bản. Để bữa ăn của học trò không dừng lại ở mức "chống đói", nhà trường vận động phụ huynh thực hiện mô hình bán trú dân nuôi.

Chứng kiến sự tận tụy của thầy cô, phụ huynh từ chỗ e ngại đã tự nguyện chung tay, người góp công, người chuẩn bị cơm đưa trẻ tới trường.

"Trước đây cứ mưa lớn là con vắng học. Từ ngày có cơm trưa tại trường, cháu đi học đều đặn hẳn. Phụ huynh chúng tôi cũng luân phiên nhau vào bếp, góp sức cùng thầy cô lo cho các cháu", chị Y Dúp nói.

Mọi chuyện đang vào nếp thì tháng 3/2025, Dự án "Nuôi em" kết thúc hỗ trợ, bữa cơm trưa đứng trước nguy cơ gián đoạn. Một lần nữa, thầy Hải chủ động kết nối, tìm kiếm nguồn lực để duy trì bữa ăn cho học trò. Qua kết nối và khảo sát, Quỹ "Trò nghèo vùng cao" đã quyết định đồng hành, hỗ trợ 10 nghìn đồng/suất cho học sinh.

Hành trình không mệt mỏi ấy cuối cùng đã đơm trái ngọt. Tỷ lệ chuyên cần của trường luôn trên mức 95%, không còn tình trạng học sinh vắng lớp buổi chiều vì quãng đường gian khó.

Bưng bát cơm nóng hổi, em Y Vang, học sinh lớp 6A2 cười tươi chia sẻ: "Trước đây trưa nào em cũng phải về nhà ăn cơm rồi quay lại lớp nên rất mệt. Giờ ăn cơm tại trường, em có thời gian nghỉ ngơi, chiều vào học khỏe khoắn hơn hẳn".

Bữa cơm trưa hôm nay không chỉ giữ các em ở lại lớp, mà còn tiếp thêm sức mạnh, nâng bước những ước mơ non trẻ vượt qua trập trùng dốc núi để vươn xa.

Mở lối hoàn lương

Trở về sau 30 tháng chấp hành án phạt tù vì tội "Cố ý gây thương tích", anh T.V.H. (24 tuổi), ở xã Ngọk Bay, từng sống trong mặc cảm. Anh lo bị kỳ thị, hoang mang không biết bắt đầu lại từ đâu. Muốn phát triển kinh tế nhưng thiếu vốn, anh H rơi vào bế tắc.

Nắm bắt hoàn cảnh của anh H, Công an xã Ngọk Bay thường xuyên quan tâm, động viên, đồng thời giới thiệu để anh vay vốn. Nhờ vậy, tháng 8/2026, anh H được vay 100 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội.

Có vốn, anh mua 4 con bò sinh sản, dựng chuồng trại kiên cố, từng bước tạo sinh kế cho mình. "Có việc làm, có hướng đi rõ ràng, tôi sẽ cố gắng làm ăn để không phụ sự tin tưởng của mọi người", anh H bộc bạch.

Anh H là một trong 31 người chấp hành xong án phạt tù trở về xã Ngọk Bay từ tháng 7/2025 đến nay. Theo Trung tá Trần Văn Thái - Trưởng Công an xã Ngọk Bay, ngay khi những trường hợp này trở về địa phương, lực lượng Công an đã phối hợp với chính quyền, đoàn thể nắm hoàn cảnh, tâm tư, nhu cầu để có hướng hỗ trợ phù hợp.

Nhận thấy để tái hòa nhập bền vững, hỗ trợ trước mắt là chưa đủ, quan trọng hơn là tạo cơ hội để họ có việc làm và tự ổn định cuộc sống. Từ đó, xã Ngọk Bay đã triển khai mô hình "Cánh cửa xanh" nhằm kết nối các nguồn lực, tạo điểm tựa giúp người hoàn lương tái hòa nhập.

Điểm nổi bật của mô hình là sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng, mỗi bên đảm nhận một phần việc để tạo thành mạng lưới hỗ trợ người hoàn lương. Trong đó, Công an và UBND xã giữ vai trò quản lý, gỡ khó pháp lý; các tổ chức đoàn thể thực hiện kết nối nguồn lực; Ngân hàng Chính sách xã hội tiếp sức bằng nguồn vốn ưu đãi; còn cộng đồng, doanh nghiệp thì đồng hành tạo việc làm.

Là một trong những đơn vị tiên phong, ông Bùi Văn Mỹ, đại diện Công ty Cung ứng Vật liệu xây dựng Kon chia sẻ: "Chúng tôi luôn sẵn sàng tiếp nhận và bố trí công việc phù hợp cho người hoàn lương, giúp họ sớm có thu nhập ổn định để tự tin làm lại cuộc đời".

Ông Nguyễn Hải An - Chủ tịch UBND xã Ngọk Bay khẳng định, giúp đỡ người lầm lỗi không thể là hành trình đơn độc. Thời gian tới, địa phương tiếp tục huy động sự chung tay của doanh nghiệp, đoàn thể và cá nhân để người hoàn lương có thêm điểm tựa, vững tâm xây dựng cuộc sống mới.

Sau cùng, giá trị của công tác dân vận không nằm ở những lời nói hay cách làm cầu kỳ, mà được thể hiện qua những đổi thay trong đời sống của người dân. Khi chính quyền thật sự gần dân, hiểu dân và hành động từ những điều dân cần, sự đồng thuận sẽ được bồi đắp, tạo nền tảng cho những đổi thay bền vững.